LGS Ünite 5

İSLAM DİNİNE GÖRE KÖTÜ ALIŞKANLIKLAR

İnsan şerefli ve üstün bir varlık olarak yaratılmıştır. Yüce Allah, insanlara peygamberler ve ilahi kitaplar göndererek onlara iyi ve doğruyu, yanlış ve çirkin olanı göstermiştir. İnsanın ruh ve beden sağlığına zarar veren her şeyi kötü olarak nitelendirmiş ve insanların bunlardan uzak durmasını öğütlemiştir. Kötü alışkanlıklar, insanın ruh ve bedenine zararlıdır. Bu yüzden de yasaklanmıştır.

Alkol ve uyuşturucunun bireysel zararları;
Beden ve ruh sağlığını bozmaları, aklın ve iradenin tam kullanılmasına engel olup karar verme gücünü zayıflatmaları, sinir sistemine zarar vermeleri, insanın sorumluluklarını yerine getirmesine engel olmaları, sinirlilik, gerginlik ve uykusuzluk yapmaları, mide, akciğer, karaciğer ve kalp gibi organlara zarar vermeleri, nefes darlığı oluşturmaları, görme kaybına neden olmaları, boğulma hissi verip solunum yollarını etkilemeleri

Alkol ve uyuşturucunun toplumsal zararları;
İnsanın ailesine ve çevresine zarar vermesini sağlamaları, sosyal hayatı olumsuz etkileyip toplumda güven ortamının azalmasına, hırsızlık, cinayet, gasp gibi suçların artmasına neden olmaları, trafik kazalarının artmasına yol açmaları, toplumsal ilişkileri zayıflatmaları, mesleğin icra edilmesine engel olmaları ve kişinin iş verimini düşürüp, ülke ekonomisine büyük zarar verdirmeleri

Sigara;
Dünyada en yaygın olan kötü alışkanlıktır. İçerisinde vücuda zarar veren birçok madde barındırır. İçindeki karbonmonoksit arabaların egzoz gazı ile aynıdır ve insanlara en büyük zararı bu verir. İçinde bulunan nikotim gibi maddeler insanlarda bağımlılık meydana getirir.

Sigaranın zararları;
İnsanda sinir sistemi bozuklukları meydana getirir. Ağız, boğaz ve üst solunum yolu hastalıklarına neden olur. Mide, kalp damarı rahatsızlıkları oluşturur. Kanser hastalığını tetikler. Akciğer kanseri ve kronik bronşite yol açar. Çabuk yaşlanmaya neden olur.

Kumar;
Para, mal ve değerli bir eşya karşılığında oynanan şans oyunlarıdır. İslam dini kumarı kötü alışkanlıklar arasında sayar. Çünkü kumar çalışmadan kazanmayı ve hile yapmayı teşvik eden, insanın zamanını boşa geçirmesini sağlayan haksız kazanç yoludur.

Kumarın bireysel zararları;
Tembellik meydana getirmesi, hile yapmaya sevk etmesi, zaman kaybına yol açması, hırsı artırması, ruh sağlığını bozması, haksız kazanç sağlaması, hayatı şans ve tesadüflere bağlaması, insanın ruh halini bozması, insanın saygınlığını kaybettirmesi, ibadet etmekten uzaklaştırması

Kumarın toplumsal zararları;
Aile hayatına zarar vermesi, insanlar arasında dostluk ve arkadaşlıkları bitirip kin, nefret, kıskançlık ve düşmanlık ortaya çıkarması, insanları cinayet, hırsızlık ve yalan gibi davranışlara yönlendirmesi, üretkenliği azaltıp toplumun ekonomisine zarar verdirmesi,

3.Kötü Alışkanlıklar Nasıl Başlıyor?

1-Aile etkisi:
İnsanlar için ilk eğitim merkezi ailedir. Anne babanın kötü alışkanlık sahibi olması çocukların onları örnek alıp bu kötü alışkanlıklara sahip olmasına sebep olur.

2-Kişilik özellikleri ve irade zayıflığı
Zayıf iradeli insanlar karşılaştıkları olumsuz durumlarda güçlerini kaybedip morallerini bozar ve kötü alışkanlıklara yönelirler ve kötü alışkanlıkları terk edemezler.

a)Merak
Çocuk yaştaki ya da genç yaştaki insanlar kötü alışkanlıkları merak edebilir ve onların bıraktığı etkilerin nasıl olduğunu düşünebilirler. Bu merak onların kötü alışkanlık sahibi olmalarına sebep olur.

b)Özenti
Gençlerde ve çocuklarda büyüklere veya meşhur kişilere özenti bulunur. Kötü alışkanlık sahibi kişilere özenti olursa bir süre sonra onların kullandıkları bu kötü alışkanlıkları kullanma başlar.

3-Kitle iletişim araçları (Gazete, dergi, televizyon ve internet)
Kitle iletişim araçlarında kötü alışkanlık kullananların cazibeli hayat içinde yaşadıkları imajı verilmesi, özendirici yayın ve reklamların yapılması insanların kötü alışkanlıklara başlamasına yol açar.

4-Bilgisizlik
Kötü alışkanlıklar, insan sağlığına ve toplumsal hayata büyük zarar verir. İnsanlara verdiği bu zararlar, insanlar tarafından bilinmezse onlar kullanılması artar. İnsanlar hayatlarına zarar verdiğini bildikleri maddeleri kullanmaktan kaçınırlar.
5-Kötü arkadaş çevresi
İnsanlar sosyal varlık olduklarından başka insanlarla iletişim içinde olmak zorundadırlar. Başkalarıyla kurulan bu ilişki arkadaşlık ilişkisidir. Arkadaş çevresi insanın huy ve alışkanlıklarını değiştirmesine yol açar. Bu yüzden kötü alışkanlık sahibi kişilerle arkadaşlık kuranların bir süre sonra kötü alışkanlık sahibi oldukları görülür. Arkadaş edinirken onların ahlakına ve davranışlarına da dikkat etmek ve kötü alışkanlık sahibi kişilerle arkadaşlıktan kaçınmak gerekir.

a)Kendini kabul ettirme duygusu
Arkadaş çevresi içinde kendini büyük gösterme isteği ve onlara karşı kendini kabul ettirme isteği kötü alışkanlık sahibi olmakta etkilidir.

b)Dışlanma korkusu
Kötü arkadaş sahibi olan kişiler, arkadaşlarının kullandığı kötü alışkanlığı kullanarak onların içinde dışlanma ve arkadaşlarını kaybetme duygusundan uzaklaşırlar.

4.Kötü Alışkanlık ve Davranışlardan Nasıl Korunalım?

Kişinin; kötü alışkanlıkların zararları hakkında bilgi sahibi olması, kötü alışkanlık kişilerle arkadaşlık kurmaktan kaçınması, İslam dininin kötü alışkanlıklarla ilgili emirlerine uyması, boş vakitlerini faydalı işlerle doldurması, kendine güzel ahlaklı kişileri örnek alması ve sıkıntılı durumlarında öncelikle ailesinden yardım alması gerekir.

Ailenin; çocukları için iyi bir örnek olması, her türlü kötü alışkanlıktan uzak durması, aile için problem ve sıkıntıları çocuklarına yansıtmaması, çocuklarının her işiyle yakından ilgilenmesi, çocuklara kaba kuvvet uygulamaması ve onları kötü alışkanlıkların zararları hakkında bilgilendirmesi gerekir.

Devletin; toplumda kötü alışkanlıkların zararları hakkında bilgilendirmeler yapması, kitle iletişim araçlarında kötü alışkanlıkları özendirici yayınları yasaklaması, özellikle gençler ve çocukların kötü alışkanlıklardan uzak kalması için spor merkezleri ve kütüphaneler yapması, kötü alışkanlık sahiplerinin tedavileri için sağlık merkezleri kurması, kötü alışkanlıkların yaygınlaşmaması için üretim, satış ve dağıtımına engel olması gerekir.

5.Başkalarına Zarar Vermek: Kul Hakkı

Kul hakkı; söz ya da davranışlarla başkalarına zarar vermektir. Tüm insanların; sağlık, eğitim, özel yaşamın gizliliği gibi temel hakları vardır. Bu haklara yapılacak her türlü tecavüz, kul hakkını ihlal etmek olarak kabul edilir. İslam, insanların can, akıl, nesil, mal ve dinlerini korumayı esas alır. İnsanların bu haklarını çiğnemek ve insanlara zarar vermek kul hakkına girmektir.

Kul hakkına giren bazı davranışlar;
Hırsızlık, gasp, hile, dedikodu, alay etmek, kötü lakap takmak, iftira atmak, rüşvet alıp vermek, trafik kurallarını çiğnemek, vergi kaçırmak, kaçak elektrik ve su kullanmak, devlet malı ile imkânlarını kendisi için kullanmak, bir sırada sırası gelmeden insanların önüne geçmek, çevreyi kirletmek
İnsanların, anne babalarına, çocuklarına, kardeşlerine, akrabalarına, komşularına, eşlerine, arkadaşlarına, yetimlere, muhtaçlara karşı birtakım sorumlulukları vardır. Bu sorumlulukların yerine getirilmemesi kul hakkını ihlal etmeyi doğurur.

Bu üniteyi bilgisayarınıza indirmek isterseniz aşağıdaki bağlantıya tıklayın.