LGS Ünite 2

ZEKÂT, HAC VE KURBAN İBADETİ

1. İnsanın Paylaşma ve Yardımlaşma İhtiyacı

İnsanlar tek başına hayatlarını sürdüremezler. Çünkü bütün ihtiyaçlarını insanlar kendi kendilerine karşılayamazlar. Bu yüzden her insan başka insanlara ihtiyaç duyar. Bu durum insanların yardımlaşmaya, dayanışmaya ihtiyaç duyduklarını gösterir.

2. İslam’ın Paylaşma ve Yardımlaşmaya Verdiği Önem

İslam dini, paylaşma, yardımlaşma ve dayanışmaya büyük önem verir. İnsanların ellerindeki imkânlarını ihtiyaç sahipleriyle paylaşması gerektiği Kur’an-ı Kerim’de ve Peygamberimizin hadislerinde vurgulanır. Müslümanlar dayanışmaya, yardımlaşma ve paylaşmaya davet edilir.

3. Paylaşma ve Yardımlaşma İbadeti Olarak Zekât

Zekât’ın kelime anlamları; artma, çoğalma, arınma ve berekettir.
Zekât; zengin Müslümanların yılda bir kez, malının veya parasının belli bir miktarını Allah rızası için ihtiyaç sahiplerine vermesidir.
Akıllı, ergen, zengin ve özgür olan Müslümanlara farzdır.
Zekât verilemeyecek kişiler; eş, çocuk, torun, anne, baba, büyükbaba (dede), büyükanne (nine)

Zekât nelerden ne miktarda verilir?
Altın, gümüş, nakit para ve menkul değerler, ticaret mallarından – 1/40
Sığır ve manda cinsi hayvanlardan – 1/30
Deve (Her beş tanesi için) – Bir koyun veya keçi
Toprak ürünleri (Sulak yerler için) – 1/10
Koyun ve keçi cinsi hayvanlar için – 1/40

4.Toplumsal Dayanışma İbadeti Olarak Sadaka

Sadaka: Bir insanın kendi isteğiyle ve yalnızca Allah rızası için yaptığı her türlü yardım ve iyiliğe denir.
Sadaka-i Cariye; Herkesin yararlanacağı cami, yurt, okul, hastane, köprü gibi hayır kurumları yaptırmak veya bunların yapımına katkıda bulunmaktır. Kesintisiz sadaka olarak da isimlendirilir. Kişi öldükten sonra da sevabı devam eder.
Fıtır sadakası; Ramazan ayında, bayram namazından önce, kişi başı, bir insanın günlük yiyecek masrafı kadar ihtiyaç sahiplerine verilmesi gereken sadakadır. Halk arasında “Fitre” olarak adlandırılır.

Sadakanın zekâttan farkları;

Sadaka
Sadakada miktar ve zaman sınırlaması yoktur.
Verecek kişinin zengin olması şart değildir.
Sadece mal ile yapılmaz.

Zekât
Zekâtta miktar ve zaman sınırlaması vardır.
Verecek kişinin zengin olması gerekir.
Sadece mal ile yapılır.

5. Yardımlaşma Kurumlarımız

Günümüzde Yardım Kuruluşları;

1- Kızılay; Deprem, yangın, sel, çığ, savaş ve felaket durumlarında yaşlı, hasta, çocuk, kimsesiz ve ihtiyaç sahiplerine yardımlarda bulunur. Aşevi açar, kan bulunmasına yardım eder, ekmek fırınları kurar, kalacak yer için çadırlar temin eder,

2-Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu; Kimsesiz, korunmaya ve bakıma muhtaç çocuklara, yaşlılara her türlü maddi ve manevi desteği sağlamak amacıyla kurulmuştur. Bu kimselerin; yeme, içme, barınma, eğitim ve meslek edindirme ihtiyaçlarını karşılar.

3-Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı; Muhtaç durumda olan vatandaşların yakacak, yiyecek, giyecek, eşya, tedavi giderleri, eğitim ve öğretim ihtiyaçlarını karşılar.

4-Milli Eğitim Vakfı; Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı eğitim kurumlarına ve öğrencilere maddi ve manevi katkıda bulunmak amacıyla kurulmuş bir yardımlaşma kurumudur.

5-Türkiye Diyanet Vakfı; Toplumun din alanındaki ihtiyaçlarını karşılamak ve dini hizmet isteyenlere yardım etmek amacıyla kurulmuştur. Bu amaçla gereken yerlere cami yapıp donatır, fakir hastalar için tedavi kurumları açıp işletir, zekât, fitre gibi yardımları toplumdaki ihtiyaç sahiplerine ulaştırır.

6. Hac Nedir ve Niçin Yapılır?

Hac; yılın belirli günlerinde dinimizce önemli sayılan Kâbe, Arafat ve çevresindeki yerlerin ibadet maksadıyla ziyaret edilmesidir.

Haccın farzları; İhrama girmek, Kâbe’yi tavaf etmek ve Arafat’ta vakfeye durmaktır.

Hac kimlere farzdır?

Akıllı, ergenlik çağına girmiş, zengin, sağlıklı, özgür ve Müslüman ve yol güvenliğini tehlikeye düşürecek (hastalık, terör, savaş, bulaşıcı hastalık) bir durumla karşı karşıya olmayanlara farzdır.

Hac ibadeti nasıl yapılır?

İlk önce ihrama girilir. Arefe günü öğleden sonra Arafat’ta vakfe yapılır. Bayram sabahı Müzdelife vakfesi yapılır. Bayramın birinci günü, Mina’da şeytan taşlanır ve kurban kesilir. Ardından traş olunarak ihramdan çıkılır. Farz olan ziyaret tavafı yapılır. Sa’y yapılır. Mekke’den ayrılmadan son kez “veda tavafı” yapılır.

Umre; Hac’da olduğu gibi kutsal mekânları ziyaret etmektir. Sünnet bir ibadettir. Hac günleri dışında her zaman yapılabilir. Yılda birkaç kez yapılabilir. Vakfe, şeytan taşlama ve kurban kesme yoktur. Umrede ihrama girilmesi, Kâbe’nin tavaf edilmesi ve sa’y yapılması gerekir.

7. Hac ve Umre İle İlgili Kavramlar

İhram; hac ve umre ibadetini yerine getirirken normalde yapılmasında sakınca olmayan bazı davranışları belli bir süre için yapmamaktır. Hac ve umre ibadeti yapanların giydikleri elbiseye de ihram denir.

İhram yasakları; saç, sakal ve tırnak kesmek, bitkileri koparmak, hayvanlara zarar vermek, kavga etmek ve güzel koku sürünmektir.

Mikat; Hac ve umre yapacakların ihram giydikleri ve ihram yasaklarının başladığı yerdir. Mekke şehrinin çevresinde belirlenmiş bir sınırdır. İhrama Mikat sınırında girilmesi gerekir.

Tavaf: Kâbe’nin güneydoğu köşesinde bulunan Hacerü’l-Esved (siyah taş)’ın hizasından başlayarak Kâbe’nin etrafında yedi kez dönmektir. Bu dönüşlerden her birine ise şavt ismi verilir. Yedi şavt bir tavaf eder.

Sa’y; Mekke’de bulunan Safa ve Merve tepeleri arasında yedi kez gidip gelmektir.

Vakfe; Arefe günü öğle vaktinden bayram sabahına kadar bir süre Arafat’ta bulunmaktır.

Müzdelife; Arafat Dağı ile Mina arasında kalan bölgede yer alır. Bayram sabahı Müzdelife’de vakfe yapılır. Şeytan taşlamak için taş buradan toplanır.

Mina; Müzdelife ile Mekke arasındaki bir bölgedir. Hac ibadetindeki kurban kesme ve şeytan taşlama burada yapılır.

8. Haccın İnsan Davranışları Üzerindeki Etkisi

Haccın Bireysel Faydaları

Allah’a bağlılığını artırır, şeytanın aldatmalarına karşı daha dikkatli olmayı sağlar, Allah’ın bir emrini yerine getirmenin mutluluğunu yaşatır, Allah’ın verdiği zenginlik ve sağlık nimetlerinin şükrünü yerine getirilmiş olur, günahlardan arınmayı sağlar, sabrı öğretir, iradeyi güçlendirir, bilgi ve görgüyü artırır, dünya hırsını azaltır.

Haccı Toplumsal Faydaları

Müslümanların kardeş olduğu bilincini geliştirir, tüm insanların eşit oldukları bilincini aşılar, farklı ırk, renk, dil ve gelenek sahibi insanlar arasında hoşgörü ortamı sağlar, zengin-fakir, Makam ve mevki gibi farklıların önemsiz olduğunu gösterir, Müslümanlara sevinç ve üzüntüleri paylaşma duygusu kazandırır, insandaki ‘ben’ duygusu yerine ‘biz’ duygusunu geliştirir,

9.Kurban Nedir ve Niçin Kesilir?

Kurban; Allah’a yaklaşmak ve onun hoşnutluğunu kazanmak amacıyla belirli bir zamanda uygun nitelikteki bir hayvanı kesmektir. Kurban sözlükte; Yaklaşmak ve yakınlaşmak anlamına gelir. Vacip bir ibadettir.

Bu üniteyi bilgisayarınıza indirmek isterseniz aşağıdaki bağlantıya tıklayın.