LGS Ünite 1

KAZA VE KADER

Evren (Kâinat) mükemmel bir düzen içinde devam etmektedir. Evrendeki bu mükemmellik ahenk, uyum ve düzen olarak da isimlendirilir. Bütün bu düzen kendi kendine oluşmamıştır. Bu düzen Allah tarafından yaratılmıştır.

Yüce Allah’ın her şeyi mükemmel bir ölçü ile yaratması Kur’an-ı Kerim’de “Kader” kavramıyla ifade edilir.

EVRENDEKİ DÜZENİ GÖSTEREN BAZI DELİLLER

Dünyanın yörüngesinin bulunması
Güneş’in gezegenleri kendine doğru çekmesi
Suyun kaldırma kuvveti olması
Atmosfer tabakasının dünyayı sarması ve onu zararlı ışın ve gazlardan koruması
Yerçekimi kanununun bulunması
Mevsimlerin birbirini takip etmesi
Gece ile gündüzün oluşumu
Su döngüsü

Yüce Allah, evreni mükemmel bir düzen içinde yaratmış ve insanlardan bu düzene zarar vermekten kaçınmalarını ve dünyanın düzenini korumalarını istemiştir;
“Güneş ve Ay bir hesaba göre (hareket etmekte)dir. Yıldızlar ve ağaçlar (Allah’a) secde ederler. (Allah’ın koyduğu ölçülere göre hareket ederler.) Göğü (O) yükseltti ve dengeyi (O) koydu. Sakın dengeyi bozmayın.” (Rahmân suresi, 5-8. ayetler)

Kaderin sözlük anlamları; ölçü, miktar ve plandır.
Kader; Allah’ın başlangıçtan sonsuza kadar her şeyin zamanını, yerini ve özelliklerini önceden bilip takdir etmesidir.
Kaza; Allah’ın irade ve takdir ettiği şeylerin, yeri ve zamanı gelince gerçekleşmesidir.

KAZA ve KADERİ NASIL AYIRABİLİRİM?

Bir şeyin kaza mı kader mi olduğunu ayırmak çok kolaydır.
Bir şey gerçekleşmiş ise o kazadır. Örneğin, Allah’ın Güneş için belli bir yörünge çizmesi kaderken, Güneş’in o yörüngede hareket etmesi kazadır.

EVRENDEKİ YASALAR

Fiziksel yasalar: Madde ve enerjinin oluşumu, değişimi, yapısı, hareketi ve maddeler arası ilişkiler ile ilgili prensiplerdir. Deney, gözlem ve araştırmalar sonucu anlaşılabilen bu yasalar değişmez olup evrensel bir niteliğe sahiptir.
Biyolojik yasalar: Canlıların yapısı, beslenmesi ve üremesiyle ilgili yasalardır. Allah’ın bütün canlılara hayatlarını sürdürebilmeler için gereken özellikleri vermesidir. Bitkiler, hayvanlar, insanlar ve bütün canlıları kapsar.
Toplumsal yasalar; Toplumsal olaylar arasında neden-sonuç ilişkisini gösteren yasalardır. Diğer iki yasa kadar kesin değildir. Bu yasaları bilmek, insanların çevreleriyle uyum içerisinde yaşamalarını sağlar.

İNSANIN ÖZGÜRLÜĞÜ VE SORUMLULUĞU

Yüce Allah, insanı akıllı bir varlık olarak yaratmıştır. İnsan bu aklı sayesinde davranışlarını kendi seçer. Bu yüzden de insan sorumlu bir varlıktır. İnsan özgür iradesiyle seçtiği tüm davranışlarından sorumludur.
İnsan, ırkını, rengini, doğum yerini, doğum tarihini, cinsiyetini, anne ve babasını seçemez. Bu yüzden bunlardan sorumlu değildir. Ancak insan, ahlakını, dinini ve davranışlarını seçer. Bu yüzden bunlardan sorumludur.

Emek ve Rızık

Emek; İnsanın bir işi yapmak için gösterdiği çabaya denir.
Rızık; Yüce Allah’ın canlılara yiyip içmek ve yararlanmak için verdiği nimetlere denir.
Bir insanın ömrünü sürdürebilmesi için çalışması gerekir. Başkalarına el açarak çalışmaktan kaçınıp dilenmek İslam dininin hoş görmediği davranışlar arasında yer alır. Bu yüzden rızkını çalışarak elde etmek ibadet kabul edilir.

Dünya Hayatının Sonu: Ecel ve Ömür

Ecel; Her canlı için belirlenen hayatın sona erdiği zaman dilimine denir.
Ömür; Her canlı için takdir edilmiş yaşam süresine denir.
Canlıların ömürleri ve hayatları hayat Allah’ın takdiri ile gerçekleşir.
Kıyamet; dünya hayatının son bulup yeni bir hayatın başlamasına denir.

Allah’a Güvenmek (Tevekkül)

Tevekkülün sözlük anlamları; Allah’a sığınmak, güvenmek, dayanmak ve teslim olmaktır.
Tevekkül; İnsanın bir iş yaparken elinden gelen gayreti göstermesi ve kalbi ile Allah’a bağlanıp ona güvenmesi, sonucu da ondan beklemesidir.
Tevekkül, insanın elinden geleni yapması ve sonucu Allah’tan beklemesi, O’na dayanıp güvenmesidir.

Okunuşu:

Allâhü la ilahe illâ huvel hayyul kayyum. La te’huzühû sinetün velâ nevm. Lehû mâ fissemâvâti vemâ fil-ard  Men zellezî yeşfeu indehû illâ biiznih  ya’lemu ma beyne eydihim vema halfehum velâ yuhîtûne bişey’in min ilmihî illâ bimâ şâe Vesia kürsiyyühüs-semâvâti vel-ard  Velâ yeûdühû hıfzuhümâ  Ve hüvel aliyyül azîm.

Anlamı:

“Allah’tan başka ilah yoktur. O, daima diridir (hayy), bütün varlığın idaresini yürütendir (kayyum). O’nu ne uyuklama ne de uyku tutar. Göklerde ve yerde ne varsa hepsi O’nundur. İzni olmadan katında şefaat edebilecek olan kimdir? O, kullarının yaptıklarını ve yapacaklarını bilir. İnsanlar ise O’nun bildirdiklerinin dışında ilminden hiçbir şeyi tam olarak kavrayamazlar. O’nun sonsuz kudreti (kürsüsü), gökleri ve yeri kuşatmıştır. Onları koruyup gözetmek, O’na zor gelmez. O yücedir, büyüktür.”

Bu üniteyi bilgisayarınıza indirmek isterseniz aşağıdaki bağlantıya tıklayın.